Kurban bayramından bugüne, aylardır yaşanan sessizlik ve sakinlik ürpertici sorular sorduruyor insana. Kapanan dükkânlar, terk edilen işler, akşama kadar ya sabır çeken esnaflar, ödenemeyen borçlar, kredi kartlarının kıskacında kıvranan insanlar.
Adeta ekonomik bir çöküş yaşıyor Gördes. Peki, ne oldu da bu hale geldik?
İlçe ekonomisinin ana arterini tarımsal faaliyetler oluşturur. Kiraz, buğday, arpa, tütün, salatalık, zeytin, ceviz üretimi başı çeker. Hayvancılık hemen ardından gelir. İlçe ekonomisini besleyen, kan damarlarıdır bunlar.
Üretim varsa, çarşıyı besler. Yoksa ilçe piyasası sallanır. Geçmiş yıllarda, bu tecrübeyi kaç kez yaşadım. Ancak bu yıl, öncekilerden oldukça farklı. Zira genel ekonomik sıkıntı, aslında bizim gibi ilçeleri daha fazla vurdu. Buna bir de bölgesel dertleri eklerseniz, durumun vahameti daha iyi anlaşılır.
Şöyle anlatayım.
Geçen yıl don yaşandı, 12 köyü ilgilendiren bölgede, kiraz üreticisi sıfır çekti. Umutlar bu yıla ertelendi. Bu yıl ne oldu? Ürün para etmedi. Bazı yerlerde dalında kaldı.
Arpa kaç para? 10 lira. Buğday kaç para 12 lira. Son üç yıldır fiyatlar aynı. Gübre, ilaç, yakıt belki üç katı. Ekmek 20TL, buğday 12 lira. Ya samanı? Yok parasına.
Derken salatalıkta facia. Elekler durdu, alımlar adeta askıya alındı. Darbe üstüne darbe.
Sırada zeytin var, kimse ümit var konuşmuyor. Bu yıl üretim bolluğu yaşanacak, zeytin dalında kalır diyenler var. Çünkü geçen yıldan depolanmış, ciddi oranda bir yağ stoku bulunuyor.
Piyasayı araştırıyorum, ceviz için olumsuz yorumlar birbiri ardınca geliyor.
Yıllarca çiftçilik yaptım. Ancak böylesini görmedim. Bu akaryakıt, gübre, ilaç ve fidan fiyatlarıyla, topraktan nasıl para kazanılır. Bence topraktan para kazanma devri bitmiştir.
Yılları ve umutları zararla kapatan üreticiler, ilçe ekonomisine nasıl katkı sağlayabilir?
Bugünkü durum, 77 yıl önce Gördes için söylenmiş bir deyişi hatırlattı bana. Sene 1949, Ressam Deringöz aynen şunları söylemiş:
Yaz gelince yamaçları bezenir
Köprüsü vardır boydan boya uzanır
Esnafını sanma para kazanır
Her sene zararına kalmış Gördes’in
Bu şartlarda üretici çarşıya gelmiyor. Zorunlu ihtiyacının dışında bir şey almıyor, alamıyor. Yaklaşık son üç aydır, bu durum ayan beyan ortada artık. Piyasada dönen para, emekli ve memur maaşlarından oluşuyor. Yeterli olur mu? Elbette olmaz.
Piyasa tıkandı. Alacak alınmıyor, borç ödenmiyor.
Kimse farkında değil, ilçe ekonomisi büyük bir çöküş yaşıyor. Gelecek günler, bugünden daha kötü olacak. Herkes tedbirini alsın, buna göre hareket etsin..


YORUMLAR