Yem Borusu

             Önümüzdeki üç yılı kapsayan, Orta Vadeli Program açıklandı. Üç yıl önce ilki açıklanan programdaki hedeflerin, hiç birisi tutmadı. Dolayısıyla gözler yenisine çevrildi. Çok fazla rakamlara boğulmadan, kısaca göz atmak istedim.
            2026–2029 arasında, programın hedefleri şöyle sıralanmış.
            71,5 trilyon TL vergi geliri, 13,9 trilyon TL faiz ödemesi, 12,4 Trilyon TL bütçe açığı. Tutar mı dersiniz, kanaatimce tutmaz. Ancak bunun bir anlamı var. Yük yine vatandaşın üzerine yığılacak. Dolaylı ve dolaysız vergilerle, kamburumuz iyice çıkacak. Bu kadar faiz ödemesi olan bir ekonomi; nasıl düzlüğe çıkar, henüz cevabını veren yok.
            İlk OVP’de 2026 sonu enflasyon hedefi, yüzde 8,5 idi. Bunu sonra, yüzde 9,7’ye çıkardılar. OVP açıklandı yenisiyle, yılsonu hedefi yüzde 28,4. Sözün özü, bir OVP daha ve umutlar 2029’a kaldı.
            Piyasalar kan ağlıyor, vatandaş çile bülbülüm çile şarkısını söylüyor, ekonomi yönetimi 2029’a umut veriyor. Peki, nedir bu?  Bence yem borusudur.
            Bunu anlatmak istiyorum.
            Yıl M.Ö. 264, Kartaca ve Roma arasında, tarihe Pön savaşları olarak geçen uzun zamanlı çarpışmalar olur. Hannibal, Kartaca’nın tarihe malolmuş kumandanıdır. Kartaca donanması, Akdeniz’de fırtınaya tutulur. Bu durum, büyük bir planlama hatasına sebep olur.
            Gemilerde Katana ismi verilen ve her biri, en az 1 ton ağırlığında atlar vardır. Gecikme yüzünden, yem tükenir. Atlar açlıkla tepinmeye başlar. Bu durum, geminin dengesini bozar. Hannibal gibi bir komutan, çareyi hemen bulur.
            Yem borusunu öttürün der. Çünkü atların yem seansına, boruyla başlanmasını daha önce öğretmiştir. Yem borusunu duyan atlar, kulaklarını dikerek beklemeye başlar. Tepindiklerinde, boru üflemeye devam eder.
            Böylece Hannibal’ın yem borusu hikâyesi, tarihe kayıt düşülür.
            Yıl 1571, Osmanlı donanması, Akdeniz’de haçlı donanmasıyla savaşa girer. Savaş hesaplanandan uzun sürer. Gemideki atların yemi kalmaz. Asker dayanır ama atlar açlığa dayanamaz. 15 asır öncesi olduğu gibi, atlar tepinmeye başlar.
            Çare hazırdır: Yem borusu..
            Osmanlı İnebahtı’da savaşı kaybeder. Preveze savaşı kazanıldıktan sonra, tarihe şöyle kayıt düşülecektir: “Onlar İnebahtı’da bizim sakalımız kesti. Prevezede biz onların kolunu kestik.”
            Ekonomide bu dram, aslında 2018’de başladı. 2021 yılının Ekim ayında, yüzünü gösterdi. Kaç Maliye Bakanı değişti, kaç Merkez Bankası başkanı değişti. Fakat ekonomideki kara yazgı değişmedi.
            Şimdi OVP’leri devreye soktular.
            Yem borusuna devam, dayanan dayansın, Takati yeten ayakta kalsın.